نوروز در آيات و روايات
در كتاب شريف بحارالانوار مرحوم مجلسى
رحمه الله پيرامون عيد نوروز روايات متعددى
نقل شده به طورىكه در جلد 59 بيش از 45
صفحه به اين موضوع اختصاص يافته است.
در اين مختصر، به بخشهايى از آن مباحث
اشاره مىشود:
معلى بن خنيس نقل كرده است كه روز نوروز
بر امام جعفر صادق عليه السلام وارد شدم،
امام عليه السلام خطاب به من فرمود: آيا اين
روز را مىشناسى؟ عرض كردم، قربانتشوم،
اين روزى است كه ايرانىها آن را بزرگ و
نيكو مىشمارند و به همديگر هديه مىدهند.
پس امام فرمودند: علت اين امر را كه بسى
ديرينه استبرايت تشريح خواهم كرد. عرض
كردم اگر اين موضوع را از ناحيه شما فراگيرم
بهتر از آن است كه گذشتگانم زنده شوند و
دشمنانم نابود گردند!
پس فرمودند: اى معلى! همانا نوروز روزى
است كه پروردگار جهان از بندگانش پيمان
گرفت كه او را پرستش كنند و به او شرك
نورزند و به پيامبران و امامان عليهم السلام
ايمان بياورند. نوروز اولين روزى است كه
خورشيد در آن طلوع كرد و بادهاى ناگهانى
وزيدن گرفت و ستاره زمين در چنين روزى
ايجاد شد ... نوروز روزى است كه على عليه
السلام در نهروان خوارج را هلاك كرد;
گلهاى زمين در آن روز خلق شد; در چنين
روزى بود كه كشتى حضرت نوح عليه السلام
بر كوه جودى نشست; همان روزى است كه
جبرئيل بر پيامبر صلى الله عليه و آله نازل شد;
همان روزى است كه ابراهيم عليه السلام بتها
را شكست; در همين روز حضرت محمد صلى
الله عليه و آله، على عليه السلام را بر دوش
خود حمل كرد تا بتهاى قريش را سرنگون
كند... در چنين روزى حضرت مهدى عليه
السلام ظهور مىفرمايد و ما انتظار فرج آن
حضرت را در چنين روزى داريم; براى اينكه
نوروز از ما و شيعيان ماست.
نوروز براى مسافرت خوب و براى زراعت
وطلب حوايجبسيار نيكوست، عقد نكاح وازدواج
در چنين روزى بسيار شايسته است. (1)
همچنين در كتاب مزبور آمده استشيخ طوسى
و ساير متاخرين براى عيد نوروز اعمال
مخصوصى را بيان داشتهاند كه از آن جمله است:
غسل، روزه، نماز و... (2)
همچنين روايتشده كه احمد بن فهد الحلى
رحمه الله در كتاب مهذب البارع فرموده است
كه: نوروز، روزعزيز وبلند مرتبهاى است.(3)
مرحوم سيد مرتضى علامه بهاءالدين على بن
حميد با استناد به فرمايش معلى بن خنيس از امام
صادق عليه السلام روايت كرده است كه: نوروز
روزى است كه در آن روز پيامبر خدا صلى الله
عليه و آله در آن روز براى امير المؤمنين على
عليه السلام در غدير خم پيمان گرفت و آن حضرت
را به امامتبعد از خودشان منصوب فرمود... و
نوروزى بر ما نمىگذرد الا اينكه ما در آن روز
منتظر ظهور فرج قائم آل محمد صلى الله عليه و
آله هستيم. و نوروز از روزهاى ما مىباشد. (4)
مرحوم حاج شيخ عباس قمى رحمه الله در فصل
يازدهم كتاب گرانسنگ مفاتيج الجنان اعمال
ويژهاى براى عيد نوروز آوردهاند از جمله: نماز،
ادعيه متعدد و صدقه دادن. و نيز از امام ششم
عليه السلام روايت كرده كه چون عيد نوروز فرا
رسد، غسل كن و پاكيزهترين جامههاى خود را
بپوش و به بهترين بوهاى خوش خود را خوشبو
گردان. صله ارحام، عيادات از بيماران، بزرگان
دين، علما و پدر و مادر از جمله برنامههاى اين
روز است.
پىنوشتها:
1- علامه مجلسى، بحارالانوار، ج 59، ص 91،
باب 22
4و3و2- همان، ص 116;117.
هر گاه نوروز فرا رسید غسل کن
و پاکیزه ترین لباسهایت را بپوش .
(امام صادق {ع} وسایل الشیعه ( ج 5 ،ص 288)
